بحرین

دیلمون از مراکز مهم بازرگانی جهان باستان در منطقه خلیج فارس بود. محوطه قلعه بحرین، که در فهرست میراث جهانی با عنوان «بندر باستانی و پایتخت دیلمون» ثبت شده، یکی از مهم‌ترین شواهد این پیشینه است؛ بنابراین تاریخ جزیره بسیار قدیمی‌تر از شهر و برج‌های امروز منامه است.

بنای قلعه روی محوطه‌ای باستانی قرار گرفته که در طول زمان از سکونت‌های پیاپی شکل گرفته است. اهمیت آن فقط در دیوارها و برج‌ها نیست؛ لایه‌های زیر و اطراف بنا، تاریخ بندر، تجارت و زندگی جزیره را روایت می‌کنند.

پیش از شکل‌گیری اقتصاد امروزی، صید و تجارت مروارید بر زندگی بسیاری از خانواده‌های جزیره اثر می‌گذاشت. میراث ثبت‌شده مروارید در محرق، خانه‌ها و بناهای مرتبط با این فعالیت را به ساحل و بسترهای صدف پیوند می‌دهد؛ به همین دلیل، روایت آن فقط درباره یک زیور نیست، بلکه درباره یک شیوه زندگی است.

منامه پایتخت و مرکز تجاری کشور است و بخش مهمی از خط آسمان معاصر بحرین در آن دیده می‌شود. محرق با کوچه‌های تاریخی، خانه‌های حیاط‌دار و میراث مروارید شناخته می‌شود. این دو شهر دو وجه مکمل از جزیره‌اند: مرکز شهری امروز و بخشی از حافظه تاریخی آن.

بادگیر جریان هوا را از بالای بنا به فضای داخلی هدایت می‌کند و به تهویه طبیعی کمک می‌رساند. در کنار حیاط و سایه، این سازه راهی برای سازگاری خانه با اقلیم گرم بوده است؛ کارکرد آن صرفاً تزئینی نیست و نباید آن را معادل سرمایش مکانیکی امروزی دانست.

آن‌ها سه توربین بادی‌اند که در طرح ساختمان ادغام شده‌اند. شکل و جای‌گیری دو برج به هدایت باد کمک می‌کند و توربین‌ها بخشی از برق مجموعه را تأمین می‌کنند؛ نه تمام آن را. به همین دلیل، فاصله میان برج‌ها نیز بخشی از ایده معماری ساختمان است.

این بنا در ورودی بازار منامه قرار دارد و ارتباط خوبی میان یک نشانه معماری و بافت زنده بازار ایجاد می‌کند. برای شناخت بخش قدیمی شهر، فقط نمای ساختمان مطرح نیست؛ گذرها و فعالیت‌های پیرامون آن هم بخشی از داستان منامه‌اند.